Groothertog Henri en groothertogin Maria Teresa van Luxemburg zijn volgende maand 40 jaar getrouwd, maar een feestelijke sfeer zal ver te zoeken zijn. De stemming van het echtpaar is waarschijnlijk beneden alle peil sinds de regering enorme wantoestanden aan het hof heeft geconstateerd. De overheid grijpt in, en dat zal niet zonder gevolgen blijven. Maria Teresa is al buiten spel gezet, en het is de vraag hoe Henri uit de strijd tevoorschijn zal komen...

Er was in verband met de coronapandemie geen negatief reisadvies zoals in Nederland, maar toch kregen groothertog Henri (65) en groothertogin Maria Teresa (64) van Luxemburg een enorme lading kritiek over zich heen toen ze de kerstdagen doorbrachten in het Zuid-Franse Biarritz, waar ze afgelopen zomer een vakantie-appartement kochten. Premier Xavier Bettel vertelde het tripje ‘geen enkel probleem’ te hebben gevonden, ook omdat de groothertog gewoon zijn taken bleef uitvoeren. Maar Henri en Maria Teresa liggen al een tijdje onder een vergrootglas en lijken niet veel goed meer te kunnen doen in het groothertogdom. Het begon ruim vijf jaar geleden toen de regering zich genoodzaakt zag zich te gaan bemoeien met de huishouding van het groothertogelijk paar. Plotseling had er een alarmerend personeelsverloop plaats aan het hof. In korte tijd vertrokken de hofmaarschalk, drie woordvoerders en een pr-man; naar verluidt zouden enkele hofmedewerkers zelf de regering over misstanden hebben ingelicht. Premier Xavier Bettel stelde een modernisering van het hof voor, waartoe extern deskundige Chantal Selva werd aangetrokken. Maar vlak voordat zij voor haar inspanningen een lintje zou krijgen, kwam aan het licht dat ze een ‘strafbaar feit’ verzwegen had en werd ze de laan uit gestuurd. Daarop ging de premier met een aantal ministers het gesprek aan met het groothertogelijk paar om het personeelsverloop en de financiële huishouding te bespreken.

Article continues after the ad

Confrontatie

Tijdens het gesprek zouden Henri en Maria Teresa flink aan de tand gevoeld zijn, wat vooral de groothertogin niet was bevallen. Maria Teresa pakte na de bijeenkomst woedend haar koffers, vertrok naar Zwitserland – officieel wegens ‘ernstige familieomstandigheden’ – en liet de geplande ontvangst van de Roemeense president aan echtgenoot Henri over. Dat er iets loos was aan het hof, werd voor een ieder duidelijk toen ene Jacqueline de media opzocht om haar beklag te doen over Maria Teresa. Jacqueline werkte veertien jaar voor de groothertogin, die haar had aangenomen als persoonlijk kleedster. Nadat het tussen de twee vrouwen tot een confrontatie was gekomen, werd Jacqueline verbannen naar de linnendienst van het paleis. Vlak voor haar pensioen werd ze op staande voet ontslagen wegens ‘duidelijke en herhaalde insubordinatie en het verzieken van de sfeer onder het personeel’. Jacqueline was woest en vertelde de Luxemburgse krant Le Quotidien dat ze constant pesterijen en vernederingen had ondergaan en dat het bijna onmogelijk was voor Maria Teresa te werken. ‘Ik werd verondersteld de orders van mevrouw op te volgen. Maar die veranderden elke minuut.’ Jacqueline bleek niet de enige die slechte ervaringen had. In vijf jaar tijd vertrokken 51 van de 110 hofmedewerkers, velen van hen werden ontslagen. In 2019 besloot premier Xavier Bettel dat het genoeg was; er werd jaarlijks immers meer dan zeven miljoen euro aan belastinggeld uitgegeven aan het personeel. Hij benoemde Jeannot Waringo, een vroegere topfunctionaris van het ministerie van Financiën, tot persoonlijk gezant bij het hof. In die hoedanigheid moest hij onderzoeken wat er precies aan de hand was en orde op zaken gaan stellen.

Ongeorganiseerd

Voor velen was het echter wel duidelijk wat er binnen de muren van kasteel Berg, de officiële residentie van de groothertogelijke familie, en het paleis in Luxemburg Stad gebeurde. Dat zijn echtgenote in de media als de kwaaie pier werd afgeschilderd beviel Henri helemaal niet. Een jaar geleden, vlak voordat Waringo zijn onderzoek afrondde, liet hij op de Twitter-pagina van het groothertogdom een verklaring plaatsen, waarin hij dat kenbaar maakte. ‘In dit proces zijn artikelen verschenen die mijn vrouw valselijk beschuldigen, de moeder van onze vijf kinderen en een toegewijde grootmoeder. Dit eist zijn tol in onze familie. Waarom een vrouw aanvallen? Een vrouw die het opneemt voor andere vrouwen? Een vrouw die het recht niet heeft om zichzelf te verdedigen?’ Henri prijst Maria Teresa in het stuk om de goede zaken waarvoor zij zich inzet en: ‘De toewijding die Maria Teresa getoond heeft de voorbije 39 jaar bij het dienen van ons land aan mijn zijde is een voorbeeld en is van groot belang voor mij.’ Niet veel later kwam het maar liefst 44 pagina’s tellende rapport van Waringo op tafel. Daarin wordt het hof beschreven als een grote ongeorganiseerde puinhoop en gesteld dat ‘er een zekere angstcultuur heerst onder het personeel; angst om terechtgewezen te worden of ontslagen’. Ook schrijft Waringo dat Maria Teresa degene was die de belangrijkste personeelsbeslissingen nam. Ze nam mensen aan en ontsloeg medewerkers. Van enige communicatie zou nauwelijks sprake zijn aan het hof waar ‘het dagelijkse leven wordt beheerst door geruchten’. Er gaan zelfs verhalen over lichamelijk geweld. Dát moet snel veranderen, was de conclusie. Maria Teresa mag zich nergens meer mee bemoeien. Bovendien bleek het van groot belang dat de monarchie radicaal gemoderniseerd wordt en dat er behoefte is aan transparantie. Er zouden onduidelijke geldstromen zijn en met de financiële huishouding blijkt nogal creatief te worden omgesprongen. Zo maakt het paleis gratis gebruik van de diensten van de Luxemburgse PTT. Dat scheelt aan porto zo’n 15.000 per jaar en aan telefoonkosten 600.000 euro. Het hof beroept zich op een regeling uit de negentiende eeuw die dit gratis gebruik mogelijk maakt. Deze regeling is echter al meer dan 20 jaar afgeschaft!

Beeld: Getty Images

Lees het hele verhaal in Story. Editie 02 ligt nu in de winkel of lees het artikel via Magazine.nl

Wil je op de hoogte blijven van al het royalty nieuws? Volg dan de Story Royalty Facebookpagina!

Op de hoogte blijven van onze leukste artikelen en winacties? Schrijf je in voor de Story-nieuwsbrief.